Përmbledhje:
- Sipas Komisionit Europian, përdoruesit duhet ta dinë qartë kur po flasin me AI ose kur po shohin tekst, foto, video apo audio të krijuar nga AI.
- Rregullat e reja synojnë të frenojnë deepfake, mashtrimet dhe dezinformimin, duke kërkuar etiketa dhe shenja të dallueshme për përmbajtjen artificiale.
- Nga 2 gushti 2026, transparenca për AI nuk do të jetë më zgjedhje për kompanitë në BE, por detyrim ligjor nën AI Act.
Bashkimi Europian ka publikuar udhëzime të reja për transparencën e përmbajtjes së krijuar ose manipuluar me inteligjencë artificiale, duke sqaruar se çfarë duhet të bëjnë kompanitë, platformat dhe përdoruesit profesionalë të sistemeve AI për të respektuar nenin 50 të AI Act. Sipas Komisionit Europian, zhvillimi i shpejtë i sistemeve gjeneruese dhe interaktive po e bën gjithnjë e më të vështirë dallimin mes një komunikimi njerëzor dhe një komunikimi të krijuar nga AI, ose mes një fotoje, videoje apo teksti autentik dhe një materiali të manipuluar.
Në praktikë, rregullat synojnë një gjë shumë të thjeshtë: njerëzit duhet ta dinë kur po ndërveprojnë me AI ose kur po shohin përmbajtje të krijuar nga AI. Komisioni Europian thotë se ofruesit e sistemeve AI duhet t’i ndërtojnë sistemet në mënyrë që përdoruesit të informohen qartë kur po flasin drejtpërdrejt me një AI, ndërsa përmbajtjet e krijuara ose manipuluara artificialisht duhet të kenë shenja të lexueshme nga makinat, në mënyrë që të mund të identifikohen më lehtë.
Një pjesë shumë e rëndësishme lidhet me deepfake, njohjen e emocioneve dhe kategorizimin biometrik. Sipas udhëzimeve të BE-së, përdoruesit duhet të informohen kur ekspozohen ndaj mjeteve që analizojnë emocionet, karakteristika biometrike apo përmbajtje deepfake. Po ashtu, nëse një tekst për çështje me interes publik publikohet pa rishikim njerëzor ose pa kontroll editorial, duhet të bëhet e qartë se ai është gjeneruar nga AI.
Këto rregulla nuk janë thjesht formalitet. BE argumenton se mungesa e transparencës mund të rrisë rrezikun e dezinformimit, manipulimit në shkallë të gjerë, mashtrimeve, imitimit të identitetit dhe mashtrimit të konsumatorëve. Me fjalë të tjera, problemi nuk është vetëm që AI krijon tekst, foto apo video shumë realiste, por që publiku mund të mos kuptojë më nëse po përballet me një person real, një lajm të vërtetë apo një material të prodhuar për ta ndikuar emocionalisht.
Udhëzimet sqarojnë edhe se kush ka përgjegjësi. Ofruesit e sistemeve AI, pra kompanitë që i ndërtojnë këto sisteme, kanë detyrime për mënyrën si dizajnohen dhe shënohen teknologjitë. Ndërsa ata që i përdorin këto sisteme për të krijuar deepfake, tekste publike apo sisteme ndërveprimi me qytetarët kanë detyrim të informojnë njerëzit që po përballen me përmbajtje ose ndërveprim të krijuar nga AI. Këto detyrime të AI Act fillojnë të zbatohen nga 2 gushti 2026.
Për Zero Day, ky zhvillim tregon se epoka ku përmbajtja e krijuar nga AI mund të qarkullonte pa shenjë dalluese po shkon drejt fundit, të paktën në Bashkimin Europian. Rregullat e reja nuk e ndalojnë përdorimin e AI, por kërkojnë që AI të mos fshihet pas pamjes së një njeriu, një lajmi autentik apo një materiali real. Në një internet ku video, zëri dhe teksti mund të krijohen në pak sekonda, transparenca nuk është luks, por kusht bazë për besim.
