Përmbledhje:
- The Economist argumenton se SHBA po bëhet porta kryesore për modelet më të avancuara të AI.
- Kufizimet ndaj modeleve si Fable dhe Mythos tregojnë se AI nuk po trajtohet më vetëm si produkt komercial, por si aset strategjik i sigurisë kombëtare.
- Pyetja është kush do të ketë akses te AI më e fuqishme: të gjithë përdoruesit, vetëm kompanitë, apo vendet dhe partnerët që Amerika i konsideron të besuar.
Inteligjenca artificiale po i jep Shteteve të Bashkuara një lloj të ri pushteti global. Jo vetëm sepse kompanitë më të njohura të AI janë amerikane, por sepse Amerika po bëhet gjithnjë e më shumë porta që vendos kush mund të përdorë modelet më të fuqishme.
Sipas The Economist, qeveria amerikane po shndërrohet në rojtarin e modeleve frontier dhe të një pjese të madhe të fuqisë kompjuterike që nevojitet për t’i ndërtuar dhe përdorur ato. Kjo do të thotë se AI nuk po shihet më si një aplikacion që shkarkohet lirshëm, por si infrastrukturë strategjike.
Rasti i Anthropic e bëri këtë të dukshme. Pas shqetësimeve të ngritura nga Amazon për rreziqe kibernetike, autoritetet amerikane ndërhynë dhe kufizuan aksesin te modelet e avancuara Fable dhe Mythos. Reuters raportoi se qeveria amerikane përmendi rrezikun që Fable 5 të anashkalonte mbrojtjet dhe të ndihmonte në identifikimin e dobësive software.
Kjo është një kthesë e madhe. Deri tani, gara e AI dukej si garë mes kompanive: OpenAI kundër Google, Anthropic kundër Meta, modeli më i mirë kundër modelit më të shpejtë. Por tani po bëhet edhe garë mes shteteve, aleancave dhe interesave të sigurisë kombëtare.
Europa e kupton mirë këtë varësi. Reuters raportoi se Ursula von der Leyen tha në G7 se është në interes të përbashkët që qytetarët dhe kompanitë europiane të përdorin modelet më të mira të AI, ndërsa liderët e G7 kanë diskutuar edhe një skemë “trusted partners” për akses të përzgjedhur te modelet e avancuara amerikane.
Në praktikë, kjo mund të krijojë një botë me dy nivele. Një AI për përdorim të zakonshëm dhe një AI shumë më të fuqishme, të rezervuar për qeveri, aleatë, kompani të besuara dhe sektorë strategjikë.
Në thelb, pushteti i ri nuk është vetëm kush ndërton AI-në më të mirë. Është kush vendos kush lejohet ta përdorë atë. Dhe për momentin, ky pushtet po përqendrohet fort në duart e Amerikës.
