Mesazhet kryesore:
- AI po ndryshon marrëveshjen bazë të internetit. Dikur faqet prodhonin përmbajtje falas dhe merrnin trafik nga Google, ndërsa tani chatbot-et japin përgjigje pa e çuar përdoruesin te burimi.
- Rreziku më i madh është ekonomik. Nëse mediat, blogjet, forumet dhe faqet informative humbin klikimet, humbin edhe reklamat, abonimet dhe motivimin për të prodhuar përmbajtje cilësore.
- Kompanitë e AI po përfitojnë nga përmbajtja e web-it, por nuk është ende e qartë si do të paguhen krijuesit e kësaj përmbajtjeje.
- Nëse nuk gjendet një model i ri shpërblimi, web-i i hapur mund të kthehet në një hapësirë më të mbyllur, më të varur nga platformat e mëdha dhe më pak e pasur me informacion njerëzor.
Artikulli i The Economist ngre një shqetësim të madh për të ardhmen e internetit. Për vite me radhë, web-i ka funksionuar mbi një marrëveshje të thjeshtë. Faqet, mediat, blogjet, forumet dhe enciklopeditë online publikonin informacion. Google dhe motorët e kërkimit i indeksonin ato dhe u sillnin lexues. Lexuesit sillnin klikime, reklama, abonime dhe të ardhura.
Me inteligjencën artificiale, kjo marrëveshje po prishet. Përdoruesit nuk kërkojnë më vetëm linke, por përgjigje të gatshme. ChatGPT, Perplexity apo edhe përmbledhjet me AI të Google marrin informacion nga shumë burime dhe ia japin përdoruesit direkt. Kjo e bën kërkimin më të shpejtë, por e lë burimin origjinal pa trafik.
Problemi nuk është thjesht teknologjik, por ekonomik dhe kulturor. Nëse një media investon në gazetarë, analiza dhe verifikim faktesh, por përgjigjen përfundimtare e merr një chatbot, atëherë kush paguan për punën njerëzore pas informacionit? Nëse faqet humbin audiencën, ato mund të mbyllen, të vendosin paywall ose të bllokojnë botët e AI.
Artikulli sugjeron se zgjidhja mund të vijë nga marrëveshje licencimi, pagesa për përdorimin e përmbajtjes ose modele të reja shpërndarjeje. Por asgjë nuk është ende e sigurt.
Thelbi është ky. AI nuk po vret domosdoshmërisht internetin, por po vret mënyrën si interneti ka funksionuar deri më sot. Pyetja nuk është vetëm si do të kërkojmë informacion, por kush do ta prodhojë atë nëse askush nuk paguhet për ta bërë.
