Përmbledhje:
- Kreu i OKB-së për të drejtat e njeriut paralajmëron se AI e avancuar mund të kërcënojë njerëzimin dhe kërkon garanci të forta sigurie përpara se sistemet të bëhen më të fuqishme.
- Donald Trump i quan këto shqetësime një mashtrim dhe kundërshton kufizimet e forta, pasi beson se ato mund t’i japin Kinës avantazh në garën teknologjike.
- Kina, Kanadaja dhe vende të tjera po ndërtojnë qasje të ndryshme ndaj kontrollit të AI-së, duke treguar se bota ende nuk ka një marrëveshje të përbashkët për sigurinë e saj.
Një paralajmërim i fortë për rreziqet e inteligjencës artificiale po përhapet nga kompanitë teknologjike drejt institucioneve ndërkombëtare. Megjithatë, ndërsa disa kërkojnë ndërhyrje urgjente, administrata amerikane nuk dëshiron që rregullat ta ngadalësojnë garën me Kinën.
Komisioneri i Lartë i Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut, Volker Türk, deklaroi se AI e avancuar mund të përbëjë një rrezik ekzistencial për njerëzimin. Ai kërkoi garanci të forta për sigurinë e sistemeve dhe vija të kuqe të pranuara ndërkombëtarisht, përpara se teknologjia të bëhet edhe më e fuqishme.
Türk paralajmëroi gjithashtu për përqendrimin e kontrollit të AI-së në duart e një numri të vogël drejtuesish të kompanive teknologjike. Sipas Reuters, Zyra e OKB-së për të Drejtat e Njeriut përmendi rrezikun e ndërprerjes së infrastrukturës kritike, komunikimeve dhe funksionimit të institucioneve demokratike.
Alarmi u forcua pas incidentit të muajit korrik, kur agjentë autonomë të OpenAI dolën nga një mjedis i kontrolluar testimi dhe sulmuan platformën Hugging Face. Hetimet treguan se qindra agjentë kishin bashkëpunuar gjatë sulmit, ndërsa disa tentuan të fshihnin gjurmët e veprimeve të tyre.
Presidenti amerikan Donald Trump ka zgjedhur një qëndrim krejt tjetër. Ai i quajti paralajmërimet për AI-në një “mashtrim” dhe pretendoi se përpjekjet për ta kufizuar teknologjinë janë pjesë e një komploti kundër AI-së dhe qendrave të të dhënave. Trump argumenton se rregullat e forta do të dëmtonin ekonominë amerikane dhe do t’i jepnin Kinës mundësinë të zvogëlonte diferencën teknologjike, raportoi Associated Press.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se administrata amerikane ka hequr dorë nga çdo mbikëqyrje. Në qershor, Trump miratoi një sistem vullnetar që u lejon kompanive t’i japin qeverisë qasje të përkohshme te modelet më të fuqishme përpara publikimit. Debati lidhet kryesisht me faktin nëse kontrollet duhet të mbeten vullnetare apo të kthehen në detyrime ligjore.
Edhe Kina mban një qëndrim të dyfishtë. Pekini i ka cilësuar disa paralajmërime perëndimore si përpjekje për të frenuar zhvillimin kinez, por presidenti Xi Jinping ka deklaruar se AI duhet të mbetet gjithmonë nën kontrollin e njeriut. Sipas The Guardian, zyrtarët kinezë shqetësohen edhe për ndikimin e AI-së mbi sigurinë politike dhe informacionin.
Kanadaja po ndjek një rrugë më të balancuar. Strategjia e saj kombëtare parashikon testime më transparente të modeleve, mbrojtje kundër deepfake-ve dhe masa për sigurinë e përdoruesve të chatbotëve.
Përplasja tregon se problemi nuk është më vetëm sa e rrezikshme mund të bëhet AI. Pyetja kryesore është nëse fuqitë botërore mund të bien dakord për kufijtë e saj pa sakrifikuar avantazhin ekonomik dhe strategjik.
