Përmbledhje:
- Norvegjia po ndalon pothuajse plotësisht përdorimin e AI për nxënësit e klasave 1-7, pra fëmijët 6 deri në 13 vjeç.
- Qeveria thotë se fëmijët e vegjël rrezikojnë të kapërcejnë hapa thelbësorë të të mësuarit, sidomos leximin, shkrimin dhe matematikën.
- Për nxënësit më të rritur, AI nuk ndalohet plotësisht, por duhet të përdoret me kujdes, me mbikëqyrje dhe si aftësi për shkollën e mëtejshme e punën.
Norvegjia po vendos një kufi të qartë mes fëmijëve të vegjël dhe inteligjencës artificiale në shkollë.
Sipas Reuters, qeveria norvegjeze po vendos një ndalim pothuajse të plotë të mjeteve gjenerative të AI për nxënësit e shkollës fillore. Masa prek fëmijët nga klasa e parë deri në të shtatën, pra moshat rreth 6 deri në 13 vjeç.
Arsyeja është e thjeshtë: fëmijët duhet të mësojnë vetë bazat përpara se t’i automatizojnë ato. Kryeministri Jonas Gahr Støre tha se gjëja më e rëndësishme në shkollë është që fëmijët të mësojnë të lexojnë, të shkruajnë dhe të bëjnë matematikë. Sipas tij, përdorimi i AI rrit rrezikun që fëmijët të kapërcejnë hapa të rëndësishëm në procesin e të mësuarit.
Kjo është pika më e fortë e vendimit. AI mund të japë përgjigje, të shkruajë tekst, të përmbledhë, të përkthejë dhe të zgjidhë ushtrime. Por nëse një fëmijë e përdor shumë herët, rreziku është që të marrë rezultatin pa ndërtuar aftësinë.
Norvegjia nuk po e trajton AI si armik të arsimit. Për nxënësit 14 deri në 16 vjeç, përdorimi mund të lejohet me kujdes dhe nën mbikëqyrjen e mësuesve. Ndërsa në arsimin e mesëm të lartë, për moshat 17 deri në 19 vjeç, nxënësit duhet të mësojnë si ta përdorin AI në mënyrë të përshtatshme, sepse do t’u duhet për universitet dhe punë.
Pra, mesazhi nuk është “mos përdorni AI”. Mesazhi është “mos e përdorni para se të keni mësuar të mendoni, të shkruani dhe të llogarisni vetë”.
Vendimi lidhet edhe me një kthesë më të gjerë në arsimin norvegjez. Pas rënies së rezultateve në teste, qeveria ka ndaluar më parë smartphone-t në shkolla dhe tani kërkon më shumë libra në klasa, duke kthyer disi pas trendin e tabletëve dhe ekraneve.
Në thelb, Norvegjia po thotë diçka që shumë sisteme arsimore po e mendojnë: AI mund të jetë mjet shumë i vlefshëm për nxënësit e rritur, por për fëmijët e vegjël mund të bëhet rrugë e shkurtër që i heq mundësinë të ndërtojnë bazat.
