Përmbledhje:
- Pajisjet inteligjente e llogarisin moshën shëndetësore me algoritme dhe të dhëna të ndryshme, ndaj i njëjti person mund të marrë rezultate krejt të ndryshme.
- Këto vlerësime mund të ndihmojnë në përmirësimin e gjumit, aktivitetit dhe ushtrimeve, por nuk tregojnë gjendjen e plotë shëndetësore.
- Mosha e paraqitur nga ora ose unaza nuk është diagnozë mjekësore dhe nuk duhet të zëvendësojë analizat apo këshillën e mjekut.
Apple po përgatitet të sjellë funksionin Health Age, i cili do të përdorë të dhënat shëndetësore dhe të aktivitetit për t’u treguar përdoruesve nëse trupi i tyre sillet si ai i një personi më të ri apo më të moshuar. Ideja duket tërheqëse, por numri që shfaqet në ekran nuk është mosha juaj e vërtetë biologjike.
Apple nuk është kompania e parë që e ofron këtë lloj vlerësimi. Whoop llogarit Whoop Age, Oura paraqet moshën kardiovaskulare, Garmin ka Fitness Age, ndërsa Withings ofron vlerësime për moshën e zemrës dhe të enëve të gjakut. Edhe dyshekët inteligjentë dhe pasqyrat e mirëqenies kanë filluar të premtojnë matjen e plakjes.
Problemi është se secila kompani përdor të dhëna dhe formula të ndryshme. Gazetarja Victoria Song tregon në The Verge se pajisjet i kanë dhënë asaj rezultate nga 26 deri në 42 vjeç, ndërkohë që mosha e saj reale është 38 vjeç.
Një pajisje mund t’i kushtojë më shumë rëndësi stërvitjes së forcës, ndërsa një tjetër aktivitetit kardiovaskular, gjumit, rrahjeve të zemrës ose konsumit të oksigjenit. Për këtë arsye, përmirësimi i një rezultati mund të nënkuptojë vetëm se përdoruesi ka plotësuar kriteret e atij algoritmi.
Kjo nuk i bën të dhënat të pavlefshme. Një rezultat më i dobët mund ta nxisë përdoruesin të flejë më mirë, të lëvizë më shumë ose të krijojë një program më të balancuar ushtrimesh. Pajisjet janë veçanërisht të dobishme për ndjekjen e ndryshimeve afatgjata te i njëjti person.
Megjithatë, një rishikim shkencor i publikuar në revistën Sports Medicine gjeti se saktësia e pajisjeve të konsumatorëve ndryshon sipas treguesit që matet. Kjo do të thotë se të dhënat për rrahjet e zemrës, gjumin dhe aktivitetin nuk duhen trajtuar automatikisht si matje klinike. Studimi i publikuar në PubMed thekson nevojën për vlerësim të vazhdueshëm të saktësisë së këtyre pajisjeve.
Një orë mund t’ju japë një moshë të re dhe njëkohësisht të mos dijë asgjë për kolesterolin, sëmundjet autoimune, historinë familjare apo tregues të tjerë që kërkojnë analiza mjekësore. Edhe gjenetika dhe sëmundjet e padiagnostikuara mbeten jashtë një pjese të madhe të këtyre llogaritjeve.
Rreziku është që mosha shëndetësore të kthehet nga një mjet motivues në një rezultat që ushqen ankthin ose krenarinë. Nëse numri del më i ulët, përdoruesi mund ta shohë si dëshmi se është më i shëndetshëm se të tjerët. Nëse del më i lartë, mund të krijojë ndjesinë e dështimit.
Në fund, ora mund të tregojë tendenca të dobishme, por nuk mund ta përmbledhë shëndetin e një njeriu në një moshë të vetme. Një 40-vjeçar aktiv dhe i shëndetshëm nuk është 30 vjeç. Ai është thjesht një 40-vjeçar në gjendje të mirë shëndetësore.
