Përmbledhje:
Në SHBA, AI po përdoret për të lehtësuar punën e administratës dhe për të përshpejtuar ndihmën sociale e pagesat e papunësisë.
Rreziku është se një gabim i vogël në të dhëna ose një vendim i paqartë algoritmik mund t’i heqë ndihmën sociale dikujt që ka të drejtë ta marrë.
AI mund ta bëjë administratën më të shpejtë, por pa transparencë dhe mbikëqyrje njerëzore, gabimi i makinës bëhet krizë për familjet më të cenueshme.
AI nuk po hyn vetëm në kompani private, marketing apo chatbot-e. Po hyn edhe në një nga zonat më të ndjeshme të shtetit: ndihmat sociale.
Sipas Axios, disa shtete amerikane po përdorin inteligjencën artificiale për të menaxhuar programe si Medicaid, SNAP dhe përfitimet e papunësisë. Qëllimi është i kuptueshëm: administratat kanë shumë dosje, shumë aplikime dhe punonjës të mbingarkuar. AI premton përgjigje më të shpejta, më pak vonesa dhe më shumë efikasitet.
Por problemi është se këtu gabimi nuk është thjesht teknik. Nëse një sistem AI gabon në një aplikacion për ndihmë ushqimore, kujdes shëndetësor apo papunësi, pasojat bien direkt mbi njerëz që shpesh nuk kanë rrugë tjetër mbështetjeje.
Axios përmend se disa shtete po përdorin chatbot-e për t’u përgjigjur pyetjeve të përfituesve të Medicaid, Florida ka parashikuar një sistem AI për të kontrolluar përshtatshmërinë për SNAP, ndërsa New Hampshire po punon me Google Gemini për të lehtësuar aplikimet për përfitime papunësie.
Rreziku qëndron te detajet. Një mospërputhje e vogël në të ardhura, një dokument i lexuar gabim, një përgjigje e paqartë ose një model që nuk shpjegon dot logjikën e vet mund të bëjë që dikush të shpallet gabimisht i papërshtatshëm. Në rastin më të keq, personi mund të mbetet pa ndihmë për muaj, edhe nëse më vonë provohet se kishte të drejtë.
Kjo nuk do të thotë se AI nuk duhet përdorur në administratë. Por do të thotë se nuk mund të përdoret si “kuti e zezë” mbi jetën e njerëzve. Programet duhet të testohen në shkallë të vogël, të monitorohen vazhdimisht dhe të kontrollohen për rënie të papritura të përfitimeve, sepse këto mund të tregojnë se sistemi po gabon.
Në thelb, AI mund ta bëjë shtetin më të shpejtë. Por kur bëhet fjalë për ushqim, shëndetësi dhe mbijetesë, shpejtësia nuk mjafton.
Sepse në ndihmat sociale, një gabim algoritmik nuk është thjesht gabim sistemi. Është një familje që mbetet pa mbështetje.
