Përmbledhje:
- Sipas OECD-së, pothuajse 23% e bizneseve të vogla dhe të mesme në Shqipëri nuk kanë vendosur asnjë masë sigurie kibernetike, kundrejt vetëm 9% në kampionin mesatar të organizatës.
- Shumica e bizneseve shqiptare mbështeten vetëm te masa bazë, ndërsa përdorimi i firewall-eve, VPN-ve dhe sistemeve të avancuara të mbrojtjes mbetet i kufizuar.
- OECD paralajmëron se mungesa e ekspertizës dhe e sistemeve të monitorimit mund të bëjë që shumë biznese të mos e kuptojnë as kur janë sulmuar, duke rrezikuar të dhënat, reputacionin dhe vazhdimësinë e aktivitetit.
Ndërsa bizneset shqiptare po përdorin gjithnjë e më shumë pagesat online, ruajtjen e të dhënave në internet dhe shërbimet digjitale, siguria kibernetike nuk po ecën me të njëjtin ritëm. Një raport i ri i OECD-së tregon se pothuajse 23% e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme të anketuara në Shqipëri nuk kanë vendosur asnjë masë për mbrojtjen e sistemeve të tyre. Për krahasim, mesatarja e kampionit të OECD-së është vetëm 9%.
Shumica e bizneseve mbështeten te masa bazë. Rreth 67% përdorin fjalëkalime të forta, 36% kanë aktivizuar verifikimin me dy faktorë dhe afërsisht 33% përdorin programe antivirus ose kundër programeve keqdashëse. Por vetëm 22% kanë sisteme më të avancuara, si firewall ose rrjete private virtuale. Kjo tregon se mbrojtja shpesh kufizohet te veprime minimale dhe jo te një strategji e plotë sigurie.
Edhe më shqetësues është fakti se shumë biznese mund të mos jenë në gjendje ta kuptojnë nëse janë sulmuar. Rreth 17% e ndërmarrjeve të anketuara deklarojnë se kanë përjetuar një sulm kibernetik, ndërsa 20% nuk janë të sigurta nëse një incident ka ndodhur. Një përqindje e ulët e sulmeve të raportuara nuk do të thotë domosdoshmërisht më pak rrezik. Mund të nënkuptojë se mungojnë sistemet që zbulojnë ndërhyrjet dhe humbjen e të dhënave.
Problemi lidhet edhe me mungesën e ekspertizës. Sipas OECD-së, 42% e bizneseve varen nga ndihma informale ose ndërhyrjet e jashtme vetëm pasi shfaqet një problem, ndërsa punësimi i stafit të dedikuar IT konsiderohet i kushtueshëm.
Për një biznes të vogël, një sulm mund të sjellë bllokim të aktivitetit, humbje të të dhënave të klientëve, dëmtim të reputacionit dhe kosto që mund të jenë të vështira për t’u përballuar. Siguria kibernetike nuk duhet trajtuar më si një shpenzim shtesë, por si pjesë e funksionimit normal të çdo biznesi.
