Përmbledhje:
- iSIGURT.al identifikoi dhe hoqi 42,624 materiale abuzimi ndaj fëmijëve vetëm gjatë qershorit në një faqe me domain .AL, duke treguar se krimet më të rënda online mund të fshihen edhe pas infrastrukturës shqiptare të internetit.
- Këto nuk janë thjesht foto apo video të paligjshme, por prova krimi, dhe çdo hapje, ruajtje apo shpërndarje e tyre e dëmton përsëri fëmijën viktimë.
- Rreziku po bëhet edhe më i madh me AI, sepse imazhet e fëmijëve mund të manipulohen, seksualizohen ose krijohen artificialisht, duke e kthyer një foto të pafajshme në material abuzimi.
Shqipëria sapo është përballur me një nga alarmet më të rënda të sigurisë digjitale që lidhet me fëmijët. Sipas iSIGURT.al, Platforma Kombëtare për Internet të Sigurt në Shqipëri, gjatë muajit qershor janë identifikuar dhe hequr 42,624 materiale me përmbajtje të dhunës dhe abuzimit seksual ndaj fëmijëve. Materialet ishin publikuar në një faqe me domain .AL, duke treguar se krimet më të rënda online nuk janë realitet i largët, por mund të ndodhin edhe përmes infrastrukturës shqiptare të internetit.
Ky nuk është thjesht një numër. Janë 42,624 prova krimi. Pas çdo fotografie dhe videoje fshihet një fëmijë viktimë, dhe çdo herë që materiali hapet, ruhet ose shpërndahet, dëmi përsëritet. Prandaj mesazhi i iSIGURT.al është i drejtpërdrejtë. Mos i shpërndaj. Mos i ruaj. Raporto menjëherë.
Ky rast duhet parë edhe brenda një problemi më të madh global. Abuzimi ndaj fëmijëve online nuk po qarkullon më vetëm përmes faqeve të fshehta, grupeve private apo rrjeteve kriminale klasike. Tani, inteligjenca artificiale po e bën më të lehtë krijimin dhe manipulimin e imazheve. Një foto e zakonshme e një fëmije mund të përdoret për të krijuar imazhe të seksualizuara, deepfake ose materiale të tjera abuzive pa pasur kontakt fizik me fëmijën.
Kjo është arsyeja pse organizata ndërkombëtare po paralajmërojnë se abuzimi i krijuar me AI nuk është më pak i rrezikshëm vetëm sepse është “artificial”. UNICEF e ka thënë qartë se imazhet e seksualizuara të fëmijëve të krijuara ose të manipuluara me AI janë material abuzimi seksual ndaj fëmijëve. Dëmi nuk është i rremë, edhe kur imazhi është krijuar ose ndryshuar nga një sistem artificial.
Rreziku bëhet edhe më i madh sepse AI ul barrierën e krimit. Dikur krijimi i materialeve të tilla kërkonte rrjete kriminale, akses të drejtpërdrejtë ose shpërndarje të organizuar. Sot, mjete të ndryshme gjenerative mund të përdoren për të manipuluar imazhe me më pak aftësi teknike. Kjo nuk e bën krimin më të lehtë për t’u justifikuar. E bën më urgjente nevojën për mbrojtje, raportim dhe përgjegjësi nga platformat.
Në këtë kontekst, rasti i faqes me domain .AL është alarm kombëtar. Domain-i shqiptar nuk është thjesht një adresë teknike. Ai lidhet me besimin, përgjegjësinë dhe sigurinë e hapësirës digjitale shqiptare. Kur një faqe me domain lokal përdoret për materiale abuzimi ndaj fëmijëve, reagimi nuk mund të jetë vetëm heqje teknike. Duhet të ketë hetim penal, bashkëpunim institucional dhe përgjegjësi nga çdo hallkë që mundëson publikimin, hostimin ose shpërndarjen e materialeve të tilla.
Ka edhe një mësim shumë të rëndësishëm për prindërit. Çdo foto e fëmijës online nuk është vetëm kujtim familjar. Mund të bëhet e dhënë, gjurmë, material për manipulim ose objektiv për njerëz të rrezikshëm. Kjo nuk do të thotë se prindërit duhet të jetojnë me panik, por do të thotë se duhet të mendojnë më shumë para se të postojnë fytyrën, shkollën, vendndodhjen, rutinën apo momente të ndjeshme të fëmijëve.
Edhe publiku ka rol të qartë. Nëse dikush has materiale të dyshuara të abuzimit ndaj fëmijëve, nuk duhet t’i shkarkojë, nuk duhet t’i ruajë, nuk duhet t’i dërgojë te dikush tjetër dhe nuk duhet t’i shpërndajë në grupe për të “denoncuar”. Veprimi i vetëm i duhur është raportimi në kanalet zyrtare. Në Shqipëri, raportimi mund të bëhet në iSIGURT.al.
Për Zero Day, ky është një nga ato raste ku teknologjia nuk mund të trajtohet si temë e largët. Interneti është infrastrukturë ku ndodh komunikimi, edukimi, biznesi dhe argëtimi, por mund të bëhet edhe skenë krimi. AI mund të përdoret për kreativitet, mjekësi, arsim dhe inovacion, por mund të përdoret edhe për të krijuar materiale abuzimi, për të manipuluar imazhe dhe për të dëmtuar fëmijë që nuk kanë asnjë mundësi të mbrohen vetë.
Prandaj mesazhi duhet të jetë i prerë. Mos hesht. Mos shpërnda. Mos ruaj. Raporto.
Sepse çdo raportim mund të ndihmojë në heqjen e materialit, identifikimin e autorëve dhe mbrojtjen e një fëmije që nuk duhet të jetë kurrë pjesë e një krimi online.
