Përmbledhje:
- AI po bëhet mjet i rëndësishëm në hetimet penale, sepse telefonët, kamerat, email-et, cloud-i dhe rrjetet sociale prodhojnë më shumë prova digjitale se sa hetuesit mund të analizojnë shpejt me dorë.
- Edhe në rastin e sulmit në White House Correspondents’ Dinner, platforma e Exterro u përdor për të ndihmuar FBI-në të organizonte dhe kërkonte në prova digjitale gjatë një hetimi shumë urgjent.
- Sfida e radhës nuk është vetëm nëse policia duhet të përdorë AI, por si do të provohet në gjykatë se gjetjet e ndihmuara nga AI janë të sakta, të verifikueshme dhe jo të manipuluara.
Hetimet penale po ndryshojnë nga rrënjët. Dikur, prova kryesore mund të ishte një dëshmitar, një armë, një dokument ose një regjistrim. Sot, çdo ngjarje lë pas një mal me gjurmë digjitale. Telefona, kamera sigurie, email-e, cloud, llogari sociale, metadata, mesazhe dhe pagesa online mund të krijojnë mijëra ose miliona fragmente informacioni që duhen analizuar shpejt.
Sipas Axios, AI është përdorur si pjesë e hetimit të FBI-së pas sulmit në White House Correspondents’ Dinner. Kompania e forensics digjitale Exterro tha se platforma e saj u përdor nga FBI gjatë 48 orëve mes incidentit dhe ngritjes së akuzave ndaj Cole Tomas Allen. FBI nuk pranoi të komentojë për përdorimin e mjetit, ndërsa Exterro nuk dha detaje se si saktësisht u përdor platforma në këtë rast.
Për ta kuptuar rëndësinë, duhet të shohim çfarë bën ky lloj sistemi. Platforma FTK Suite e Exterro-s është ndërtuar për të organizuar prova digjitale në një vend të vetëm, ku hetuesit e autorizuar mund të kërkojnë, analizojnë dhe punojnë njëkohësisht mbi të njëjtën çështje. Axios raporton se përdoruesit mund t’i bëjnë asistentit AI kërkesa si të gjejë foto të caktuara, video ku shfaqet një person, ose të ndihmojë në pyetje që lidhen me praninë e një individi në një vend dhe kohë të caktuar.
Kjo nuk do të thotë se AI vendos kush është fajtor. Exterro thotë se sistemi nuk i trajnon modelet mbi të dhënat e klientëve dhe se hetuesit mbeten përgjegjës për shqyrtimin e provave dhe vendimet që lidhen me akuzat. Kompania thotë gjithashtu se platforma mund të vendoset brenda ambienteve të klientit, në mënyrë që të dhënat të mos largohen nga infrastruktura e tij.
Por ky zhvillim hap një debat të madh. Nga njëra anë, AI mund t’i ndihmojë hetuesit të mos humbasin prova të rëndësishme në një det me të dhëna. Mund të kursejë kohë, të lidhë më shpejt gjurmë dhe të ndihmojë në raste ku çdo orë ka rëndësi. Në hetime urgjente, kjo mund të bëjë diferencë të madhe.
Nga ana tjetër, gjykatat do të duhet të përballen gjithnjë e më shumë me pyetjen se si verifikohen gjetjet e ndihmuara nga AI. Nëse një sistem gjen një imazh, një video, një person apo një lidhje mes provave, avokatët dhe gjykata duhet të dinë si u gjet, si u ruajt prova, kush e kontrolloi dhe nëse rezultati mund të riprodhohet. Në epokën e deepfake-ve dhe përmbajtjeve të manipuluara, nuk mjafton të thuash se prova “doli nga sistemi”.
Prandaj rasti ka rëndësi përtej FBI-së. Ai tregon se AI po bëhet pjesë normale e forensics digjitale. Debati nuk është më vetëm nëse hetuesit do ta përdorin. Me shumë gjasa, do ta përdorin gjithnjë e më shumë. Pyetja më e rëndësishme është si do ta mbrojnë saktësinë, transparencën dhe vlefshmërinë e asaj që AI ndihmon të gjejë.
Në thelb, AI po bëhet lupë e re për hetimet moderne.
Por në gjykatë, lupa nuk mjafton. Duhet të provohet se ajo që u pa përmes saj është e vërtetë.
