Përmbledhje:
- Punëkërkuesit po aplikojnë më shumë, por po besojnë më pak se do të gjejnë punë.
- AI nuk po zëvendëson vetëm vende pune, por po ndryshon edhe çfarë kërkojnë kompanitë nga kandidatët.
- Tregu i punës sot nuk është thjesht i vështirë, është më i ngadaltë, më selektiv dhe më i pasigurt.
Tregu i punës në SHBA po duket gjithnjë e më i vështirë për punonjësit, edhe pse shifrat zyrtare nuk tregojnë domosdoshmërisht një krizë klasike papunësie. Sipas Yahoo Finance, punëkërkuesit amerikanë po ndihen aq pesimistë sa mendojnë se kanë më pak gjasa të gjejnë një punë të re tani sesa gjatë periudhës së pandemisë, kur ekonomia ishte e tronditur nga mbylljet, pasiguria dhe ndërprerjet masive të aktivitetit. Ky perceptim është i rëndësishëm, sepse tregon se problemi nuk është vetëm sa vende pune ekzistojnë në letër, por sa reale, të aksesueshme dhe të arritshme duken ato për njerëzit që po kërkojnë punë.
Një nga arsyet kryesore pse punonjësit ndihen më të bllokuar është se kompanitë po tregohen më të kujdesshme me punësimet. Edhe kur nuk shpallin pushime masive nga puna, shumë biznese po vonojnë rekrutimet, po hapin më pak pozicione, po zgjasin proceset e intervistimit dhe po kërkojnë kandidatë që përmbushin gjithnjë e më shumë kritere. Për punëkërkuesin, kjo krijon ndjesinë se tregu është i hapur vetëm në teori, ndërsa në praktikë aplikimet marrin pak përgjigje dhe konkurenca është më e fortë.
Yahoo Finance e lidh këtë klimë edhe me pasigurinë më të madhe ekonomike, ku punonjësit nuk ndihen më aq të lirë të ndryshojnë punë sa në vitet e mëparshme. Gjatë periudhës së quajtur “Great Resignation”, shumë njerëz lanë punën për paga më të mira, fleksibilitet ose pozicione më të favorshme, por sot psikologjia është kthyer në drejtim të kundërt. Punonjësit po mbahen më fort pas vendeve aktuale, edhe kur nuk janë të kënaqur, sepse frika se mund të mos gjejnë diçka më të mirë është bërë më e madhe.
Këtij presioni i shtohet edhe inteligjenca artificiale. Nuk është e nevojshme që AI të ketë zëvendësuar drejtpërdrejt miliona vende pune që punonjësit ta ndiejnë efektin e saj. Mjafton që kompanitë të flasin për automatizim, efikasitet dhe ekipe më të vogla që pasiguria të rritet. Disa të dhëna të fundit tregojnë se firmat po riorganizojnë kërkesën për punë duke ndryshuar detyrat brenda pozicioneve dhe duke zhvendosur punësimin drejt roleve më pak të ekspozuara ndaj AI, ndërsa studime të tjera sugjerojnë se aftësitë në AI po bëhen sinjal i rëndësishëm në rekrutim.
Kjo do të thotë se tregu i punës nuk është thjesht “i keq” në kuptimin tradicional. Ai po bëhet më selektiv, më i ngadalshëm dhe më i paqartë. Punonjësit nuk po konkurrojnë vetëm me kandidatë të tjerë, por edhe me pritshmëri të reja teknologjike, me procese rekrutimi më të automatizuara dhe me kompani që duan më shumë produktivitet pa shtuar domosdoshmërisht staf.
Për Zero Day, ky lajm tregon se debati për punën në epokën e AI nuk duhet të përqendrohet vetëm te pyetja nëse robotët do të na marrin vendet e punës. Pyetja më praktike është si po ndryshon vetë mënyra e punësimit, cilat aftësi po kërkohen më shumë dhe pse njerëzit po ndihen më të pasigurt edhe kur ekonomia nuk duket zyrtarisht në krizë.
