Përmbledhje:
- Sipas FCC-së, SHBA ka futur robotët e avancuar të prodhuar jashtë vendit në listën e pajisjeve me rrezik për sigurinë kombëtare, sepse ata mund të mbledhin të dhëna, të lidhen me rrjetin dhe të përdoren në hapësira private.
- Kjo nuk do të thotë se robotët pastrues që njerëzit kanë sot në shtëpi do të konfiskohen, por modelet e reja të huaja mund ta kenë më të vështirë të hyjnë në tregun amerikan.
- Robotët pastrues nuk janë më vetëm pajisje komode, por kamera, sensorë dhe harta lëvizëse brenda shtëpisë, ndaj privatësia po bëhet po aq e rëndësishme sa teknologjia.
SHBA po e zgjeron debatin për sigurinë kombëtare edhe te pajisjet që shumë njerëz i shohin si të zakonshme në shtëpi: robotët pastrues. Sipas FCC-së, pajisjet robotike të avancuara të prodhuara jashtë SHBA-së janë shtuar në Covered List, një listë që përfshin pajisje dhe shërbime që konsiderohen rrezik i papranueshëm për sigurinë kombëtare amerikane ose për sigurinë e qytetarëve amerikanë. Masa prek edhe inverterët e energjisë të lidhur me rrjetin, por vëmendja më e madhe publike ka shkuar te robotët pastrues, sepse shumë prej tyre përdoren çdo ditë në shtëpi.
Në thelb, ky nuk është një ndalim klasik i çdo roboti pastrues që ekziston në treg. WIRED shpjegon se pajisjet aktuale që njerëzit kanë në shtëpi nuk po u merren përdoruesve dhe modelet e miratuara më parë mund të vazhdojnë të shiten, por modelet e reja të prodhuara jashtë SHBA-së mund të mos marrin më autorizim nga FCC, nëse plotësojnë kriteret e pajisjeve robotike të avancuara.
Arsyeja pse robotët pastrues janë futur në këtë debat është se ata nuk janë më thjesht makina që lëvizin rastësisht nëpër shtëpi. Modelet e reja mund të hartëzojnë ambientin, të përdorin kamera, sensorë, lidhje Wi-Fi ose Bluetooth, të njohin objekte dhe të komunikojnë me aplikacione në telefon. The Verge thekson se pikërisht këto aftësi i bëjnë pajisjet më të dobishme për përdoruesit, por edhe më të ndjeshme nga pikëpamja e privatësisë dhe sigurisë, sepse ato mbledhin të dhëna për hapësirat ku jetojmë.
Tom’s Hardware raporton se masa mund të prekë robotë tokësorë që peshojnë mbi 4.4 paund, kanë sensorë për mjedisin, lidhje rrjeti dhe softuer autonom ose të lidhur me AI. Kjo do të thotë se problemi nuk është vetëm një markë si Roomba, por një kategori më e gjerë pajisjesh të lidhura, ku hyjnë robotë pastrues, kositës robotikë dhe pajisje të tjera që lëvizin vetë në hapësira private ose industriale.
Për Zero Day, ky lajm tregon se pajisjet “smart” të shtëpisë nuk mund të shihen më vetëm si komoditet. Kur një robot pastrues di planimetrinë e shtëpisë, njeh objektet, lidhet me cloud dhe merr përditësime nga prodhuesi, ai bëhet pjesë e ekosistemit të të dhënave personale. Prandaj SHBA po e trajton këtë si çështje sigurie, jo thjesht si produkt konsumi.
Megjithatë, debati mbetet i hapur. Kritikët thonë se një kufizim i bazuar kryesisht te origjina e prodhimit mund të ulë konkurrencën dhe të rrisë çmimet, pa zgjidhur domosdoshmërisht problemin kryesor: transparencën mbi të dhënat që mbledhin këto pajisje dhe mënyrën si ruhen ato. Pra, pyetja nuk është vetëm “a duhet të ndalohen robotët e huaj?”, por “a duhet çdo robot pastrues të tregojë qartë çfarë të dhënash merr, ku i dërgon dhe kush ka akses te to?”.
