Përmbledhje:
- Sipas WIRED, AI mund t’i ndihmojë mashtruesit të ndërtojnë besim me viktimat për ditë apo javë, para se t’u kërkojnë para, investime në kripto apo shkarkimin e një aplikacioni të rremë.
- Për Shqipërinë, ky rrezik është shumë konkret: skemat që sot i njohim nga call center-at, WhatsApp-i apo “investimet online” mund të bëhen më të personalizuara, më të duruara dhe më të vështira për t’u dalluar.
- Në fazën aktuale të AI, mashtrimi nuk do të duket më si mesazh i çuditshëm me gabime, por si një bisedë normale me dikë që duket i besueshëm.
Sipas WIRED, një studim i ri ka treguar se chatbot-et e inteligjencës artificiale mund të jenë më të afta se njerëzit për të ndërtuar besim në biseda të gjata online, një aftësi që mund të përdoret nga mashtruesit për skema romantike dhe investime të rreme. Studiues nga katër universitete testuan nëse një agjent i ndërtuar me Claude mund të zëvendësonte një njeri në fazën më të gjatë të mashtrimit, pra në pjesën ku viktima nuk i kërkohet ende para, por ndërtohet ngadalë lidhja emocionale dhe besimi.
Në eksperiment, 22 persona menduan se po merrnin pjesë në një studim për miqësitë online dhe biseduan për një javë me dy “persona”: njëri ishte njeri, ndërsa tjetri ishte një chatbot i krijuar nga studiuesit. Në fund të javës, të dy u kërkuan pjesëmarrësve të shkarkonin një aplikacion ose lojë, si një test për të parë nëse kishin krijuar mjaftueshëm besim për të ndjekur kërkesën. Rezultati ishte shqetësues: 46% e pjesëmarrësve pranuan kërkesën e chatbot-it, ndërsa vetëm 18% pranuan kërkesën e njeriut.
Kjo nuk do të thotë se AI “ka qëllim” të mashtrojë si një njeri, por tregon se mund të përdoret për të automatizuar pjesën më të lodhshme të mashtrimit: bisedat e gjata, të ëmbla, të personalizuara dhe të duruara që krijojnë afërsi. WIRED e lidh këtë me skemat e njohura si “pig butchering”, ku viktimat afrohen për javë apo muaj me mesazhe miqësore ose romantike dhe vetëm në fund drejtohen drejt një aplikacioni të rremë investimesh, shpesh me kriptomonedha.
Pjesa më e frikshme është se AI mund të përdoret vetëm për fazën e parë të mashtrimit, ndërsa njeriu hyn në fund, kur duhet të kërkohet paraja ose investimi. Sipas një studiuesi të cituar nga WIRED, kjo mund të anashkalojë edhe mbrojtjet e modeleve, sepse biseda fillestare duket si komunikim normal, pa fjalë të qarta mashtrimi, pa linke të dyshimta dhe pa kërkesë direkte për para.
Studimi tregoi edhe një problem tjetër: shumë njerëz nuk e kuptuan se po flisnin me AI. Vetëm një pjesëmarrës e zbuloi vetë gjatë bisedës, ndërsa chatbot-i madje mohoi se ishte AI kur u pyet. Më vonë, kur pjesëmarrësve iu tregua e vërteta, shumica arritën ta identifikonin bot-in, por vetëm pasi iluzioni ishte prishur. Kjo është pikërisht mënyra si funksionojnë shumë mashtrime: kur je brenda bisedës, sinjalet duken normale; pasi mashtrimi zbulohet, gjithçka duket e qartë.
Për Zero Day, ky lajm është alarm serioz për mënyrën si do të ndryshojnë mashtrimet online. Deri tani, shumë mashtrime dalloheshin nga gabimet gjuhësore, përgjigjet e çuditshme ose mungesa e natyrshmërisë. Me AI, këto dobësi zhduken. Mashtruesit mund të kenë biseda më të gjata, më të personalizuara dhe më bindëse me shumë viktima njëkohësisht, pa pasur nevojë për një ushtri njerëzish pas çdo profili fals. Kjo do të thotë se mbrojtja online nuk mund të mbështetet më vetëm te ideja “do ta dalloj vetë”. Në epokën e AI, edhe një bisedë që duket normale mund të jetë ndërtuar për të fituar besimin tënd hap pas hapi.
