Përmbledhje:
- Mbi gjysma e adoleshentëve po përdorin telefonin edhe pas mesnate, në orarin kur truri duhet të pushojë dhe të zhvillohet.
- Studimi i UCSF gjeti se adoleshentët kalojnë mesatarisht 50 minuta në telefon gjatë natës, edhe në netët kur të nesërmen kanë shkollë.
- Rreziku nuk është vetëm “screen time”, por rrjetet sociale e mbajnë trurin aktiv, shtyjnë gjumin dhe ndikojnë te përqendrimi, humori dhe shëndeti mendor.
Adoleshentët po humbin gjumë të rëndësishëm për shkak të telefonit, sidomos në netët kur të nesërmen kanë shkollë. Një studim i University of California, San Francisco, i publikuar në JAMA Pediatrics dhe i raportuar nga The Washington Post, analizoi përdorimin real të telefonave te adoleshentët dhe gjeti se ata kalonin mesatarisht 50 minuta në telefon gjatë natës, nga ora 22:00 deri në 06:00.
Ajo që e bën më shqetësues studimin është se më shumë se gjysma e adoleshentëve e përdornin telefonin edhe mes mesnatës dhe orës 4 të mëngjesit. Pra nuk bëhet fjalë vetëm për “pak telefon para gjumit”, por për përdorim në orare kur trupi dhe truri duhet të jenë në fazë pushimi. Për një adoleshent, gjumi nuk është luks; është pjesë e zhvillimit të trurit, kujtesës, humorit dhe përqendrimit në shkollë.
Studimi vuri re se pjesa më e madhe e përdorimit të telefonit gjatë natës lidhej me rrjete sociale, ku përfshihen aplikacione si YouTube, Instagram dhe TikTok. Kjo ka rëndësi sepse rrjetet sociale nuk janë aktivitet i qetë për trurin. Ato të mbajnë emocionalisht aktiv: video pas videoje, mesazhe, komente, krahasime, njoftime dhe frika se mos humbet diçka që po ndodh online.
Problemi nuk është vetëm koha që kalon në ekran. Problemi është momenti kur përdoret telefoni. Pesëdhjetë minuta gjatë ditës nuk kanë të njëjtin efekt si pesëdhjetë minuta pas orës 22:00, kur trupi duhet të përgatitet për gjumë. Nëse telefoni hyn në krevat, gjumi shtyhet, ndërpritet ose bëhet më pak cilësor. Dhe kur kjo ndodh natë pas nate, pasojat shfaqen ditën tjetër: lodhje, nervozizëm, mungesë përqendrimi dhe rënie e energjisë.
Sipas autorëve të studimit, adoleshentët duhet të flenë rreth 8 deri në 10 orë në natë. Por kur telefoni përdoret pas mesnate, kjo bëhet gjithnjë e më e vështirë. Rekomandimi praktik është i thjeshtë, por i fortë: telefoni të mos mbahet në dhomën e gjumit gjatë natës, sidomos në ditët e shkollës.
Ky lajm nuk është thjesht për prindërit që thonë “mos rri në telefon”. Është për faktin që telefoni, sidomos rrjetet sociale, po hyjnë në një hapësirë që dikur ishte e paprekshme: gjumi. Dhe kur gjumi i adoleshentëve preket, nuk preket vetëm pushimi; preket shëndeti mendor, zhvillimi, mësimi dhe mënyra si ata funksionojnë të nesërmen.
