Përmbledhje:
Studiuesit kanë krijuar komponentë që imitojnë mënyrën si syri i njeriut përshtatet me ndryshimet e dritës, duke ndihmuar sistemet optike të lexojnë më mirë ambiente të ndërlikuara.
Teknologjia mund të jetë e rëndësishme për makina autonome dhe robotë, sepse këto sisteme shpesh dështojnë kur përballen me dritë të fortë, errësirë, reflektime ose kontraste të papritura.
Nëse zhvillohet më tej, kjo qasje mund ta bëjë shikimin artificial më të shpejtë, më adaptues dhe më të dobishëm në situata reale ku kamerat tradicionale nuk mjaftojnë.
Makina autonome dhe robotët modernë përdorin kamera, sensorë dhe algoritme të avancuara për të kuptuar botën përreth. Por edhe pse teknologjia ka bërë hapa të mëdhenj, një problem mbetet shumë i vështirë. Drita nuk është kurrë perfekte. Një makinë mund të dalë nga një tunel në diell të fortë, të përballet me fenerët e makinave gjatë natës ose të ketë përpara një semafor të kuq në një sfond shumë të ndritshëm. Për njeriun, këto situata janë të vështira, por të menaxhueshme. Për një sistem artificial, mund të jenë burim gabimi.
Studiues të udhëhequr nga Penn State kanë propozuar një zgjidhje që imiton mekanikën e syrit të njeriut. Ata kanë ndërtuar photomemristors, komponentë shumë të vegjël elektronikë që mund të ndiejnë dritën, ta kthejnë atë në rrymë elektrike dhe të përshtatin ndjeshmërinë sipas kushteve të ndriçimit. Me fjalë më të thjeshta, pajisja përpiqet të bëjë atë që bëjnë sytë tanë kur kalojmë nga errësira në dritë ose anasjelltas, por më shpejt.
Teknologjia mbështetet te dy materiale kryesore, PEDOT PSS, një plastikë e butë dhe përçuese, dhe titanium oxide, që kap dritën dhe e kthen në photocurrent. Kur ambienti është i errët, materiali thith ujë dhe rrit ndjeshmërinë. Kur ka dritë të fortë, ai e largon ujin dhe ndryshon mënyrën si reagon ndaj dritës. Kjo e bën sistemin të vetërregullohet, në vend që të jetë i kalibruar vetëm për një lloj ndriçimi.
Kjo është e rëndësishme sepse sistemet tradicionale optike shpesh punojnë mirë në kushte të qëndrueshme, por kanë vështirësi kur drita ndryshon shpejt ose kur në të njëjtin ambient ka zona shumë të ndritshme dhe shumë të errëta. Një shembull i thjeshtë është drejtimi i makinës gjatë natës, ku qielli është i errët, fenerët janë shumë të fortë dhe sinjalet rrugore duhet të dallohen qartë. Nëse kamera ose sistemi i AI humb detajet, siguria vihet në rrezik.
Në testime, studiuesit krijuan një sistem të thjeshtë shikimi duke lidhur një rrjet 4 me 4 photomemristors me një rrjet neural. Ata vendosën drita LED në formën e shkronjës F mbi një sfond me ndriçim të ndryshueshëm dhe i kërkuan sistemit ta dallonte formën. Pas vetëm shtatë raundeve trajnimi, sistemi arriti mbi 95 për qind saktësi në kushte ndriçimi të përzier. Kjo tregon se qasja mund të ndihmojë AI të përpunojë më mirë informacionin vizual në ambiente ku drita nuk është uniforme.
Komponentët janë shumë të vegjël, rreth gjysmë milimetri, dhe sipas studiuesve mund të zmadhohen ose zvogëlohen sipas nevojës së aplikimit. Në të ardhmen, ata synojnë t’i zhvillojnë në sisteme më të mëdha që kombinojnë jo vetëm shikimin, por edhe ndjesi të tjera si prekja. Kjo mund të jetë e rëndësishme për robotët që punojnë në fabrika, për makinat autonome dhe madje për teknologji që mund të ndihmojnë persona me dëmtime shikimi.
Në thelb, lajmi tregon se e ardhmja e AI fizike nuk varet vetëm nga modele më të mëdha. Varet edhe nga sensorë më të zgjuar. Një robot nuk mjafton të ketë “tru” të mirë nëse nuk sheh mirë botën ku duhet të veprojë.
Dhe ndonjëherë, mënyra më e mirë për ta bërë teknologjinë më të zgjuar është ta mësosh të sillet pak më shumë si trupi i njeriut.
