Përmbledhje:
- Meta po paguan gati 1 miliard dollarë sepse gjykata në New Mexico e lidhi Facebook-un dhe Instagram-in me dëme ndaj fëmijëve, jo thjesht me “përdorim të tepërt” të rrjeteve sociale.
- Sipas Associated Press, gjoba e re prej 567 milionë dollarësh i shtohet vendimit të mëparshëm prej 375 milionë dollarësh, duke e çuar faturën totale të Meta-s në 942 milionë dollarë në këtë çështje.
- Nëse platformat ndërtohen për të mbajtur fëmijët sa më gjatë online, gjykatat mund t’i trajtojnë algoritmet si përgjegjësi ligjore, jo si zgjedhje biznesi.
Një gjykatë në New Mexico ka urdhëruar Meta-n, kompaninë pas Facebook dhe Instagram, të paguajë edhe 567 milionë dollarë për dëmet që platformat e saj dyshohet se kanë shkaktuar te fëmijët dhe të rinjtë. Vendimi vjen si faza e dytë e një procesi gjyqësor të madh kundër kompanisë, ku shteti i New Mexico e akuzoi Meta-n se kishte dështuar të paralajmëronte publikun për rreziqet që platformat e saj paraqisnin për fëmijët.
Kjo nuk është gjoba e parë në këtë çështje. Në mars, një juri në New Mexico e urdhëroi Meta-n të paguante 375 milionë dollarë pasi gjeti se kompania kishte shkelur ligjin shtetëror për mbrojtjen e konsumatorit. Sipas Departamentit të Drejtësisë të New Mexico, juria e gjeti Meta-n përgjegjëse për 75 mijë shkelje dhe vendosi dënimin maksimal prej 5 mijë dollarësh për çdo shkelje.
Me vendimin e ri, fatura totale në këtë rast shkon në 942 milionë dollarë. Associated Press raporton se gjykatësi Bryan Biedscheid jo vetëm vendosi penalitetin financiar, por kërkoi edhe masa të reja për të kufizuar dëmet që platformat mund të shkaktojnë te fëmijët. Mes masave të përmendura janë ndryshime në mënyrën si llogaritë e të miturve funksionojnë dhe më shumë kufizime për veçori që mund të ndikojnë te shëndeti mendor i tyre.
Çështja kundër Meta-s është e rëndësishme sepse nuk fokusohet vetëm te përmbajtja e dëmshme, por edhe te mënyra si janë ndërtuar platformat. New Mexico ka argumentuar se Facebook dhe Instagram nuk janë thjesht vende ku përdoruesit postojnë, por produkte të dizajnuara për të mbajtur njerëzit sa më gjatë online, përmes algoritmeve, njoftimeve, rekomandimeve dhe mekanizmave të angazhimit.
Sipas padisë së shtetit, Meta kishte mashtruar publikun për sigurinë e platformave të saj dhe kishte lejuar që fëmijët të ekspozoheshin ndaj rreziqeve serioze, përfshirë probleme të shëndetit mendor dhe shfrytëzim seksual online. Reuters raportoi më herët se juria kishte gjetur Meta-n përgjegjëse për keqinformimin e përdoruesve mbi sigurinë e Facebook, Instagram dhe WhatsApp, si edhe për lejimin e dëmeve ndaj fëmijëve në platformat e saj.
Meta ka kundërshtuar akuzat dhe thotë se ka vendosur dhjetëra mjete sigurie për adoleshentët, përfshirë kontrolle prindërore, kufizime në mesazhe dhe mjete raportimi. Por vendimi i New Mexico tregon se gjykatat po nisin ta shohin sigurinë e fëmijëve online jo vetëm si çështje moderimi përmbajtjeje, por si përgjegjësi direkte të kompanive që ndërtojnë platformat.
Ky rast mund të ketë ndikim edhe përtej New Mexico. Më shumë se 30 shtete amerikane kanë ngritur padi kundër Meta-s për pretendime që lidhen me sigurinë e fëmijëve dhe shëndetin mendor të të rinjve. Nëse vendimi i New Mexico përdoret si model nga gjykata të tjera, Meta dhe kompani të tjera të rrjeteve sociale mund të përballen me presion më të madh për të ndryshuar mënyrën si funksionojnë produktet e tyre për të miturit.
